Duidelijkheid is niet wat jij bedoelt. Het zit in wat de ander hoort

Over communicatie, luisteren en waarom woorden anders landen in teams en organisaties.

Soms blijft er een zin bij me hangen. Niet omdat hij zo mooi is, maar omdat hij iets raakt waar ik zelf nog geen woorden voor had. Dat gebeurt in podcasts, in gesprekken, bij sprekers op een podium, of gewoon onverwacht, in een artikel dat ik lees. En elke keer denk ik: dit is wat taal kan doen.

We doen vaak alsof woorden neutraal zijn. Alsof taal vanzelfsprekend is. Alsof wat we zeggen ook wel zo zal worden begrepen. Maar hoe langer ik hiermee bezig ben, hoe meer ik zie dat dat zelden zo werkt. Woorden komen niet leeg binnen. Ze dragen ervaring mee, toon, timing, context. Wat voor de één helder en praktisch is bedoeld, kan voor de ander afstandelijk of hard voelen. Daarom geloof ik steeds sterker dat duidelijkheid niet zit in wat jij bedoelt, maar in wat de ander hoort.

Zinnen die blijven hangen

Ik schrijf zinnen op die me raken. Niet als verzameling, maar gewoon omdat ik merk dat ze iets openleggen. Zo hoorde ik laatst in een podcast iemand zeggen: “Comparison is the thief of joy.” Een zin die je niet hoeft uit te leggen. Omdat je ’m meteen voelt. Omdat hij iets blootlegt wat we allemaal kennen.. dat moment waarop je ineens niet meer kijkt naar wat er is, maar naar wat er ontbreekt.

Tijdens een event vertelde de spreekster: “Rouw is liefde die geen huis meer heeft.” Die zin raakte me. Omdat het geen advies geeft. Geen oplossing. Maar ruimte maakt voor iets wat vaak moeilijk te zeggen is.

In een interview vertelde Abdulkader Benali: “Wie zich verwondert, stopt met het graven van zijn eigen schuttersputje en begint met luisteren.” Ik bleef hangen bij dat woord: verwondering. Voor mij gaat dat over nieuwsgierigheid. Over je blik even openzetten. Zoals kinderen dat doen, die nog niet bezig zijn met reageren of gelijk krijgen, maar met ontdekken. Misschien raken we dat onderweg een beetje kwijt. En misschien begint luisteren precies daar.. bij je weer durven verwonderen.

Waarom taal zo bepalend is in hoe we elkaar verstaan

En juist daar wordt taal interessant. Want goede taal zet je niet vast, maar opent. Ze dwingt je niet tot een standpunt, maar nodigt uit tot aandacht. Misverstanden ontstaan zelden door slechte intenties. Ze ontstaan omdat we te snel invullen, te snel reageren, te zeker zijn van onze woorden. We overschatten hoe eenduidig taal is, en onderschatten hoeveel interpretatie er altijd meereist.

Dat zie je overal terug, zeker in organisaties. In mails die duidelijk bedoeld zijn, maar spanning oproepen. In feedback die inhoudelijk klopt, maar niet landt. In zinnen die praktisch zijn, maar iets anders raken dan bedoeld. Het zit niet in wat er gezegd wordt, maar in hoe het wordt gehoord.

Wat dit betekent voor interne communicatie

Daarom geloof ik zo in communicatievormen waarin nuance mag bestaan. Waar twijfel, tempo, humor en stilte mee mogen doen. Waar woorden niet strak worden getrokken, maar mogen ademen. In audio hoor je dat meteen. Je hoort aarzeling, overtuiging, zachtheid of ongemak. En ineens wordt taal weer menselijk.

Het gaat me niet om perfecte formuleringen. Alsof er één juiste zin bestaat. Het gaat me om aandacht. Om nieuwsgierigheid. Om de bereidheid om even te checken: hoe komt dit bij jou binnen? Soms is één extra vraag genoeg. Of één zin minder. Of net iets langzamer spreken. Niet om alles glad te maken, maar om elkaar echt te verstaan.

Misschien is dat uiteindelijk wat goede taal doet. Ze geeft woorden aan wat al voelbaar was. Ze maakt ruimte. Ze nodigt uit tot luisteren. En soms… is één zin genoeg om je even stil te zetten. Niet omdat hij alles uitlegt, maar omdat hij je helpt beter te horen. Benieuwd hoe wij organisaties helpen met dit soort gesprekken? Stuur ons een bericht!